Warmtebehandelingsstress kan worden onderverdeeld in thermische stress en weefselstress. De vervorming van het werkstuk door de warmtebehandeling is het resultaat van het gecombineerde effect van thermische spanning en weefselspanning. De staat van de warmtebehandelingsspanning in het werkstuk en het effect dat dit veroorzaakt, zijn verschillend. De interne spanning veroorzaakt door ongelijkmatige verwarming of koeling wordt thermische spanning genoemd; de interne stress veroorzaakt door de ongelijke timing van weefseltransformatie wordt weefselstress genoemd. Bovendien wordt de interne spanning veroorzaakt door de ongelijkmatige transformatie van de interne structuur van het werkstuk extra spanning genoemd. De uiteindelijke spanningstoestand en spanningsgrootte van het werkstuk na warmtebehandeling hangt af van de som van thermische spanning, weefselspanning en extra spanning, die restspanning wordt genoemd.
De vervorming en scheuren gevormd door het werkstuk tijdens de warmtebehandeling zijn het resultaat van het gecombineerde effect van deze interne spanningen. Tegelijkertijd bevindt, onder invloed van warmtebehandelingsspanning, soms een deel van het werkstuk zich in een staat van trekspanning en bevindt het andere deel zich in een staat van drukspanning, en soms is de verdeling van de spanningstoestand van elk onderdeel van het werkstuk kan erg ingewikkeld zijn. Dit moet worden geanalyseerd op basis van de feitelijke situatie.
1. Thermische spanning
Thermische spanning is de interne spanning die wordt veroorzaakt door ongelijkmatige uitzetting en inkrimping van het volume, veroorzaakt door het verschil in verwarmings- of afkoelsnelheid tussen het oppervlak van het werkstuk en het midden of dunne en dikke delen tijdens de warmtebehandeling. Over het algemeen geldt dat hoe sneller de verwarmings- of afkoelsnelheid is, hoe groter de gegenereerde thermische spanning.
2. Weefselstress
De interne spanning die wordt gegenereerd door de ongelijke tijd van specifieke volumeverandering veroorzaakt door fasetransformatie wordt weefselstress genoemd, ook wel fasetransformatiestress genoemd. Over het algemeen geldt dat hoe groter het specifieke volume vóór en na de transformatie van de weefselstructuur en hoe groter het tijdsverschil tussen de overgangen is, hoe groter de weefselspanning.